Microfinanciering voor vrouwen in Maluku

 

Sinds de ‘Kerusuhan’ (het conflict tussen Christelijke en Islamitische bewoners in de periode 2000-2004) wordt op de Molukken veel geïnvesteerd in verzoening en conflictpreventie. De adat dient hierbij als belangrijk bindmiddel. Daarbij komt dat de democratiserings- en decentralisatieprocessen na beëindiging van de Kerusuhan goed op gang zijn gekomen.

Op economisch terrein voert de provinciale overheid – onder leiding van de gouverneur van de provincie Molukken – een economisch beleid, waarbij de nadruk ligt op fysieke activiteiten in (de omgeving van) de stad. Zo is er relatief veel aandacht voor de exploitatie van natuurlijke rijkdommen en grote prestigeprojecten. Er worden dan ook veel bouwactiviteiten ontplooid. In de lokale economie wordt daarentegen van overheidswege weinig geïnvesteerd. Er is dan ook nauwelijks oog voor de sociaal-economische ontwikkeling van het platteland, terwijl twee derde (2/3) van de bevolking afhankelijk is van de lokale economie, vooral de agrarische sector: kleinschalige land- en tuinbouw, visserij en de informele sector. Dit beleidsterrein wordt overgelaten aan de lagere overheden, die echter weinig kennis van zaken hebben op sociaal en economisch vlak.

Het gevolg is onder andere een toename van huishoudelijk geweld, verkrachtingen en alcoholgebruik. Uit politierapporten in 2014 blijkt, dat het problematisch alcoholgebruik met 60% is gestegen. In 2015 is dit percentage inmiddels opgelopen tot 80%. Deze trend is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de grote economische achterstand. Vrouwen en jonge meisjes zijn hiervan de slachtoffers.

 

Microkrediet als tool of development
Microkrediet aan vrouwen kan ontwikkelingen in gang zetten, waarbij de positie van de vrouw in het algemeen, en in het bijzonder als zelfstandig onderneemster wordt versterkt. Microkrediet geldt immers als een belangrijk instrument, daar de vrouwen voor economische activiteiten niet terecht kunnen bij een bank voor een onderpand of niet beschikken over een onderpand voor een lening. Kortom: microkrediet aan plattelandsvrouwen biedt kansen om de structureel zwakke economische positie van vrouwen te versterken.
Daarnaast kan microkrediet als aanjager fungeren om op termijn de transitie te kunnen maken van zelfstandig ondernemerschap naar sociaal ondernemerschap, waarin een maatschappelijk probleem op bedrijfsmatige manier wordt aangepakt. Hierbij is de maatschappelijke winst primair, de financiële winst noodzakelijk om te blijven bestaan, en sociale verandering het ultieme doel.
De vrouw, als zelfstandig onderneemster, is immers niet een alleenstaand individu. Zij is nauw verbonden met haar familie en haar dorp. Voor duurzame ontwikkeling van de Molukse dorpen zijn financiële middelen nodig, die kunnen worden opgebracht met behulp van het microkredietproject. Op zijn beurt is het microkredietproject afhankelijk van de nodige ervaring en krachten van de gemeenschappen, waarin het wordt geïmplementeerd.

Om bovengenoemde redenen hebben Stichting TitanE en Mikrokrediet voor Moeders (MvM) het project ‘Mikrokrediet voor vrouwen in Maluku’ opgezet. Dit project is in 2015/2016 van start gegaan; de middelen worden rechtstreeks ingezet voor de economische ontwikkeling van vrouwen.

 

Afbeelding 1. Logo Microkrediet voor Moeders.

 

Doelstelling
• Korte termijn
De doelstelling op korte termijn betreft het verstrekken van microkrediet voor small business activiteiten aan in totaal 100 vrouwen in de dorpen Sukowati en Ursana in de bergstreek van Hunitetu op West-Seram, de dorpen Hatu en Rumah Tiga op Ambon, en het dorp Ouw op Saparua. Het microkrediet per vrouw bedraagt gemiddeld IDR 1.000.000,00 = € 75,00.

• Middellange termijn
Het doel op middellange termijn is dat de vrouwen door hun economische activiteiten een eigen inkomen verwerven, waarmee hun zelfstandigheid wordt bevorderd. Kortom, de economische activiteiten dragen bij aan versterking van de economische en maatschappelijke positie van de vrouw.

Het gaat hier om vrouwen zonder een vast inkomen en een onderpand voor een eventuele lening bij een bank. Het microkrediet wordt uitsluitend verschaft om de economische positie van de geselecteerde vrouwen te versterken. Belangrijke voorwaarde is dat de lening tegen lage rente wordt uitgezet en binnen de afgesproken termijn wordt terugbetaald.
De lening wordt verstrekt aan individuele vrouwen. De leningstermijn varieert van zes maanden tot een jaar, afhankelijk van de snelheid van de business case van de vrouwen. Via een assessment worden de termijnen in onderling overleg bepaald.
De rente is vastgesteld op 1,25% per maand.

Het verstrekken van een lening is onvoldoende. Uit oogpunt van project- en risicobeheersing is het noodzakelijk dit project intensief te begeleiden, te monitoren en het ownership (empowerment) te versterken. De begeleiding wordt verzorgd door Yayasan Tita Mae, partnerorganisatie van Stichting TitanE op de Molukken.

Transitie
In de huidige projectfase ligt de focus op de overheveling van het MvM-fonds van Titae Mae naar Koperasi Simpan Pinjam (KSP) Moluccas Credit Union (MCU). MvM staat daar in principe positief tegenover, maar verwacht wel een complete verantwoording van Titae Mae. Voorts wil MvM meer inzage in het contract met MCU.

Momenteel heeft Titae Mae nog circa 70 miljoen Rupiah weggezet aan microkrediet. De intentie is dat de kredieten bij terugbetaling worden overgeheveld naar MCU. Titae Mae gaat hiermee akkoord.

Voor nu hebben de verantwoording van Titae Mae richting MvM en het contract met MCU absolute prioriteit. Zodra dit is afgerond, kan de transitie worden voltooid en het MvM-fonds definitief worden overgedragen van Tita Mae aan MCU.

 

 

Auteur
Binnen TitanE verantwoordelijk voor programma- en organisatieontwikkeling en projecten Sociaal Ondernemerschap & Kamboti 2.0.